شاخه نبات 1
|
هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد |
|
خداش در همه حال از بلا نگه دارد |
|
حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست |
|
که آشنا سخن آشنا نگه دارد |
|
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای |
|
فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد |
|
گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان |
|
نگاه دار سر رشته تا نگه دارد |
|
صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی |
|
ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد |
|
چو گفتمش که دلم را نگاه دار چه گفت |
|
ز دست بنده چه خیزد خدا نگه دارد |
|
سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری |
|
که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد |
|
غبار راه گذارت کجاست تا حافظ |
|
به یادگار نسیم صبا نگه دارد |
1. اهل خدا: منظور اولياي الهي و مقربان درگاه پروردگار سبحان هستند.
جانب داري: منظور پيروي كامل از دستورات آنها (اهل خدا) است.
بلا: مراد از بلا انحراف و ضلالت و گمراهي از جاده ي هدايت الهي و پيروي از هوا و هوس مي باشد.
2. در يك نگاه اوليه اين بيت اشاره به اين ضرب المثل دارد كه هر سخن جايي و هر نكته مكاني دارد.
حديث دوست: آن اسراري است كه سالك راه حق در طي طريق خود به آن حقايق راه مي يابد و نبايد آن اسرار را جز براي پروردگار خود كه گره گشاي مشكلات است براي كس ديگري فاش سازد.
و منظور از عدم بيان اسرار دوست به ديگران اين است كه اگر خلوص تمام عيار سالك در پيشگاه الهي به تاييد كامل برسد اولين شرطش اين است كه اسراري را كه در دل دارد قابل بيان به ديگران نيستند و اصولا وجود چنين كمالاتي بيانگر اين است كه به طور كلي زبان او از گفتار اين فضايل بند مي شود به طوري كه در ظاهر امر مثل اين است كه هيچ فضيلتي را حامل نمي باشد.
3. يكي از محورهاي بسيار مهم كه در ديوان حافظ به چشم مي خورد عبارت است از عنايت بسيار بالا و همه جانبه به مسأله ي دعا و درخواست و راز و نياز به درگاه پروردگار سبحان مي باشد جناب حافظ با تمام عنايت و توجه خويش در باب دعا به درگاه الهي به ابعاد گسترده ي قرآن در اين مورد به فرشتگان مأمورش دستور مي دهد كه تو را از خطر سقوط نجات بدهد.
4. معشوق: در اين بيت در معناي ذات مقدس الهي است.
حافظ دستورات و فرامين پروردگار سبحان را كه انسان براي رسيدن به كمال بايد مطابق آنها رفتار كند به رشته و عهد و پيمان الهي تشبيه مي كند.
خافظ در اين بيت به بيان قرآن اشاره مي كند:
اي كساني كه خودتان را عاقل و دانا مي دانيد اگر مي خواهيد توجه ويژه ي خودم را شامل حالتان بگردانم شما نيز بر عهد و پيمان تمام عيار من عمل بكيند تا من نيز توجه ويژه ي خودم را شامل حالتان كنم.
5. باد صبا: عبارت است از پيك بسيار قابل اعتماد عاشق صادق حكه اسرار عاشق يعني راز و نياز او را به حضور محبوب مي رساند.
زلف: در ادبيات عرفاني مجموعه كثرات عالم ( كليه ي اجزا و موجودات آفرينش) است كه هر كدام از آنها از ديدگاه انسان بامعرفت و عارف واصل تجلي گاه ذات باري تعالي هستند و هيچ كدام از آنها بي معنا و بي هدف نيستند.
6. مخاطب حافظ در اين بيت پير طريقت و يا آن مرشد هدايت گري است كه به اعتقاد حافظ اگر همتش شامل حال سالك شود او را نيز از ذلت و خواري و از دست هوا و هوس نجات مي دهد و او را به سرمنزل مقصود مي رساند.
7. يار: آن محبوب الهي و آن معشوق خالص و به دور از هر صفت زشت مي باشد و داراي مراتب متعددي است، يعني از مرتبه ي ارتباط انسان ها كه خود داراي درجات متعدد است آغاز مي شود و تا ذات باري ادامه مي يابد يعني يك بار ممكن است يكي از نزديكان انسان مثلا پدر يا مادر يا خواهر و برادر و... باضشد و يا ولي خدا باشد يا پيامبر باشد يا خود پروردگار سبحان و يا تمام اينها يكجا.
نگه داشتن مهر و وفا: منظور همان پاسخ مثبت دادن به عهد و پيمان اوليه با پروردگار سبحان است.
8. اي محبوب و اي معشوق جلوه هايي از وجود شريف تو را در كجا مي توانم بيابم تا اينكه همان جلوه ها را دريابم و آنها را به عنوان يك سلسله از يادگاري هاي ذات شريف و بي انتهاي تو در دل و جانم حفظ كنم و بدان وسيله بر حيلت الهي خودم جان تازه اي را عرضه بكنم..
توجه!
کسانی که در لود شدن سایت آقای اخشابی مشکل دارند و براشون سایت دیر لود میشه لازمه این توضیح رو بدم که وقتی وارد سایت شدید بذارید تا کامل لود بشه بعد در بالای صفحه یه کادر مستطیل شکل کرمی رنگ خیلی باریک ظاهر میشه که به انگلیسی جیزی نوشته که منظورش اینه که سایت ازتون میخواد تا یه نرم افزاری رو نصب کنید روی همون کادر کلیک کنید و فکر کنم که گزینه ی اول بود که با کلمه ی install شروع میشه روی اون کلیک کنید و بعد یه پنجره ای براتون باز میشه که دوباره باید روی گزینه ی install کلیک کنید اگر چند بار هم براتون نمایش داده شد همین کار رو بکنید بعد از انجام این کار سایت خیلی سریع تر لود میشه به محض اینکه روی مطلبی کلیک کنید براتون نمایش داده میشه یعنی حتی سریع تر از یک وبلاگ لود میشه.
شاخه نبات 
